Ev Almak mı Kirada Oturmak mı: Sayılarla Kıyas
Kısa cevap: Ev almak mı kiralamak mı hesaplaması tek bir "aylık taksit vs. kira" karşılaştırmasına indirgenemez. Doğru kıyas, peşinatın fırsat maliyeti + toplam faiz + sahiplik giderlerinden oluşan sepeti; kira + kira artışı + biriken tasarrufun getirisi sepetiyle yan yana koyar. Pratik eşik şudur: konut fiyatı / yıllık kira oranı düşükse (kısa geri dönüş süresi) satın alma, oran yükseldikçe kiralama matematiksel olarak öne geçer. Kalış süreniz 5 yıldan kısaysa alım tarafındaki tek seferlik masraflar genellikle amorti edilemez.
Kıyasın iskeleti: iki ayrı nakit akışı
Karar, iki senaryonun aynı zaman ufkundaki toplam nakit çıkışını ve dönem sonundaki net varlığını karşılaştırmaktır. Aynı ufuk (örneğin 10 yıl) ve aynı başlangıç sermayesi kullanılmazsa kıyas bozulur.
- Satın alma senaryosu: peşinat + tapu harcı ve masraflar + aylık taksit + emlak vergisi + DASK/sigorta + aidat + bakım-onarım. Dönem sonu varlık: konutun değeri − kalan kredi borcu.
- Kiralama senaryosu: aylık kira + artış oranı + depozito. Dönem sonu varlık: peşinat olarak kullanılmayan sermaye + her ay taksit-kira farkının yatırıma yönlendirilmesiyle biriken tutar.
Hesaplamaya girecek 8 girdi
- Konut fiyatı ve peşinat oranı
- Kredi faiz oranı, vade ve varsa dosya masrafı
- Güncel piyasa kirası ve beklenen yıllık kira artışı
- Konut değer artışı beklentisi (nominal)
- Alternatif yatırımın net getirisi (fırsat maliyeti)
- Tek seferlik alım masrafları (tapu harcı, komisyon, taşınma, tadilat)
- Yıllık sahiplik giderleri (vergi, sigorta, aidat, bakım payı)
- Planlanan kalış süresi
Örnek senaryo: 10 yıllık kıyas tablosu
Aşağıdaki sayılar gerçek piyasa verisi değil, yöntemi göstermek için kurulmuş bir varsayım setidir: 4.000.000 TL konut, %30 peşinat (1.200.000 TL), 2.800.000 TL kredi, 120 ay, aylık %2,5 faiz. Bu koşullarda taksit yaklaşık 73.800 TL, toplam geri ödeme yaklaşık 8,86 milyon TL olur. Kira ise 18.000 TL/ay kabul edilmiştir.
| Kalem | Satın alma | Kiralama |
|---|---|---|
| Başlangıç çıkışı | 1.200.000 TL peşinat + ~180.000 TL masraf | Depozito (~2 kira) |
| Aylık ödeme (1. yıl) | ~73.800 TL taksit + ~4.000 TL aidat/vergi/sigorta | 18.000 TL kira |
| 10 yıllık toplam ödeme | ~8,86 mn TL taksit + ~0,5 mn TL gider | Kira %35/yıl artarsa toplam çok daha yüksek; %20 artarsa belirgin düşük |
| Sermayenin durumu | Konutta kilitli, borç 10. yıl sonunda kapanır | 1,38 mn TL + aylık fark yatırımda |
| Dönem sonu net varlık | Konutun 10. yıl değeri | Portföyün 10. yıl değeri |
Bu örnekte kritik nokta şu: taksit ile kira arasındaki fark yaklaşık 56.000 TL/ay. Kiracı bu farkı düzenli olarak yatırıma yönlendirmezse kıyas otomatik olarak alım tarafına kayar. Kiralamanın avantajı yalnızca disiplinli yatırım varsayımıyla geçerlidir; mevduat, para piyasası fonu ya da uzun vadede altın-döviz-hisse dağılımı tercihi bu sonucu doğrudan değiştirir.
Kira çarpanı: en hızlı ön eleme
Konut fiyatını yıllık kiraya bölün. Örnekte 4.000.000 / (18.000×12) ≈ 18,5 yıl. Yorumlama çerçevesi:
| Geri dönüş süresi | Eğilim |
|---|---|
| 15 yıl ve altı | Satın alma lehine güçlü sinyal |
| 16–20 yıl | Faiz oranı ve fırsat maliyeti belirle
Faydalı bağlantılar
Aylık Bütçe Yöntemleri: 50-30-20, Zarf ve Sıfır TabanlıÜç popüler bütçeleme yaklaşımının hangi gelir ve harcama düzenine uyduğunu ayrıştırır.
Acil Durum Fonu: Ne Kadar, Nerede TutulmalıFon büyüklüğünü belirleme ölçütlerini ve parayı tutmak için uygun hesap türlerini karşılaştırır.
Bireysel Emeklilik Sistemi: Devlet Katkısı ve KesintilerBES fon yönetim giderleri ile devlet katkısını hesaplayıp alternatif birikim yollarıyla kıyaslar.
Altın, Döviz ve Hisse: Uzun Vadede Hangisi Ne VerdiÜç yatırım aracının geçmiş performansını, oynaklığını ve enflasyon karşısındaki davranışını inceler.
Kredi Notu Nasıl Hesaplanır ve Nasıl YükselirNotu belirleyen ana kalemleri açıklar ve hangi davranışın kaç ayda etki ettiğini gösterir.
Borç Kapatma: Çığ Yöntemi ile Kartopu YöntemiYüksek faizden başlama ile küçük borçtan başlama yaklaşımlarının maliyet ve motivasyon farkını ölçer.
Kıyas Bütçe, kredi, mevduat, kart ve yatırım seçeneklerini yan yana koyarak değerlendiren bağımsız bir kişisel finans yayınıdır. Amacımız, karar öncesi ihtiyacınız olan sayıları sade bir dille önünüze sermek. © 2026 Kıyas Bütçe |